تحول در نظام تربیتی نیازمند نگاه آینده‌نگر و متناسب با اقتضائات نسل جدید است

رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت بازنگری در رویکردهای تربیتی و فرهنگی، بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت حوزه‌های علمیه بانوان و نهادهای دینی را از الزامات تقویت حکمرانی فرهنگی و اجتماعی دانست و گفت: حل مسائل جامعه نیازمند عبور از رویکردهای سلبی، تقویت گفت‌وگو و اقناع، و فعال‌سازی ظرفیت‌های مردمی در بستر مسجد و محله است.

مسعود پزشکیان در نشست با مدیران و معاونان حوزه علمیه جامعه‌الزهرا(س)، به عنوان بزرگ‌ترین حوزه علمیه بانوان در جهان تشیع، ضمن آگاهی از عملکرد، برنامه‌ها، اقدامات و ظرفیت‌های این مجموعه، بر ضرورت بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت حوزه‌های علمیه بانوان در عرصه‌های فرهنگی، تربیتی و اجتماعی تأکید کرد.

رئیس‌جمهور در این نشست با اشاره به تحولات شتابان و پرسرعت جهان امروز و تغییر مستمر متغیرها و جهت‌گیری‌های اجتماعی، فرهنگی و ارتباطی، تربیت انسان‌های الگو و اثرگذار را نیازمند برخورداری از نگاهی جامع، آینده‌نگر و متناسب با اقتضائات زمان دانست.

در برررسی ناهنجاری‌ها سهم خود را در نظر بگیریم

پزشکیان با اشاره به ظرفیت گسترده حوزه‌های علمیه بانوان در ترویج فرهنگ عفاف و حجاب و تقویت بنیان‌های اخلاقی و دینی جامعه، اظهار داشت: در بررسی ناهنجاری‌ها و نارسایی‌های امروز جامعه، باید سهم و مسئولیت خود را نیز مورد توجه قرار دهیم؛ چرا که مسجد، مدرسه و دانشگاه در اختیار ما بوده است، اما نتوانسته‌ایم از این ظرفیت‌ها برای انتقال صحیح و مؤثر مفاهیم و معارف دینی بهره بگیریم.

رئیس جمهور افزود: آنچه امروز در جامعه مشاهده می‌کنیم، تا حد زیادی برونداد نظام تربیتی ماست. در مقاطعی امکان برنامه‌ریزی و مداخله تربیتی از دوران کودکی و نوجوانی وجود داشت، اما از این ظرفیت به اندازه کافی استفاده نشد و اکنون با پیامدهایی مواجه هستیم که اصلاح آنها به سادگی امکان‌پذیر نیست و نیازمند برنامه‌ریزی مستمر و بلندمدت است.

آیا می‌توان با نسل جدید دعوا کرد؟

پزشکیان با تأکید بر ضرورت پرهیز از رویکردهای سلبی، برخوردهای تند و رفتارهای سلیقه‌ای در مواجهه با نسل جوان، خاطرنشان کرد: باید این پرسش را جدی بگیریم که آیا می‌توان با دعوا و برخورد، باور و اعتقاد را به نسل جدید منتقل کرد؟ مسئله اساسی این است که چگونه باید با نسل جوان تعامل کنیم تا زمینه هدایت، اقناع و پذیرش آگاهانه فراهم شود؛ موضوعی که نیازمند بحث، گفت‌وگو و طراحی رویکردهای جدید است.

رئیس جمهور در ادامه با اشاره به رویکرد دولت در قبال مقوله آموزش و تربیت، اظهار داشت: در این دولت بخش قابل توجهی از زمان، انرژی و ظرفیت مدیریتی به موضوع آموزش اختصاص یافته است. ساخت مدرسه صرفاً یک بهانه و بخشی از مسیر است و هدف اصلی، ایجاد تحول و تغییر در روش‌های آموزشی و تربیتی است.

ضرورت آموزش حل مساله در مدارس

دکتر پزشکیان با اشاره به ضرورت تجهیز مدارس و ارتقای کیفیت محیط‌های آموزشی افزود: باید نظام آموزشی به گونه‌ای باشد که فرزندان ما در کنار کسب دانش، مهارت کار تیمی، حل مسئله، تفکر پویا و توانایی تحلیل مسائل را نیز فرا بگیرند.

رئیس‌جمهور تصریح کرد: تصور اینکه صرفاً سخن بگوییم، دستور بدهیم و انتظار داشته باشیم نسل جدید بدون پرسش و اقناع از ما تبعیت کند، دیگر امکان‌پذیر نیست. متأسفانه با وجود ظرفیت‌های عظیم تربیتی در آموزه‌های دینی، گاهی رفتارهای ما به جای ایجاد جاذبه، دافعه ایجاد کرده است و باید در این زمینه بازنگری جدی صورت گیرد.

دکتر پزشکیان یکی از زمینه‌های مهم نقش‌آفرینی جامعه‌الزهرا(س) و حوزه‌های علمیه را مشارکت در تحول نظام تربیتی و آموزشی عنوان کرد و گفت: تحول در آموزش معلمان و ارتقای توانمندی آنان برای شیوه آموزش و نحوه تعامل با دانش‌آموزان نیز در دستور کار دولت قرار دارد و معتقدیم برخی معلمان نیازمند آموزش‌های جدید هستند که حوزه‌های علمیه بانوان می‌توانند در این زمینه نقش مؤثر و سازنده‌ای ایفا کنند.

تغییر یک فرایند تدریجی است

رئیس جمهور تأکید کرد: هدف ما این است که در نظام تربیتی، علم، مهارت، رفتار و باور به صورت توأمان مورد توجه قرار گیرد؛ چرا که بخش قابل توجهی از ناهنجاری‌های اجتماعی را می‌توان از مسیر اصلاح و تقویت همین مؤلفه‌ها مدیریت و حل کرد. البته باید توجه داشت که تغییر رفتار یک فرایند تدریجی است و نمی‌توان انتظار داشت تحولات تربیتی به صورت دفعی و فوری محقق شود.

دکتر پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود، رویکرد مسجد‌محوری و محله‌محوری را از دیگر بسترهای مناسب برای مشارکت جامعه‌الزهرا(س) و حوزه‌های علمیه در حل مسائل اجتماعی دانست و اظهار داشت: با استفاده صحیح از ظرفیت مساجد می‌توان برای حل بخش قابل توجهی از مشکلات جامعه اقدام کرد.

اهمیت ظرفیت مساجد در حل مشکلات مردم

وی افزود: اگر در یک محله نهادی همچون مسجد وجود داشته باشد، اما نتوانیم از ظرفیت آن برای حل مسائل مردم استفاده کنیم، باید ایراد را در شیوه عملکرد و حکمرانی خود جست‌وجو کنیم.

رئیس جمهور با تأکید بر نقش بانوان در احیای جایگاه اجتماعی مساجد افزود: نقش خواهران در فعال‌سازی و احیای کارکردهای مسجد بسیار مهم است. مسجد می‌تواند به پایگاه رشد، توسعه، همبستگی اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی در محله تبدیل شود و زیرساخت و ساختار لازم برای این نقش‌آفرینی نیز وجود دارد.

دکتر پزشکیان با اشاره به ظرفیت‌های تربیتی و اجتماعی آموزه‌های دینی تصریح کرد: اعتقاد من این است که بسیاری از آموزه‌های مطرح‌شده در نماز و قرآن، واجد دستورالعمل‌های اجرایی برای زندگی فردی و اجتماعی هستند که باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرند.

وی یاداور شد: باورها و اعتقادات دینی، علاوه بر جنبه تعبدی، از منظر عقلانی و علمی نیز قابلیت تبیین و دفاع دارند و باید بتوانیم این ظرفیت را به زبان قابل فهم برای نسل امروز ارائه کنیم.

رئیس‌جمهور در ادامه با اشاره به فریضه امر به معروف و نهی از منکر به عنوان یکی از فرایض مورد تأکید دین مبین اسلام، اظهار داشت: حوزه‌های علمیه باید در تبیین صحیح و به‌روز این فریضه نقش‌آفرین و منادی آن باشند. به اعتقاد من، در شرایط امروز جامعه، یکی از مهم‌ترین مصادیق امر به معروف، تقویت وحدت و انسجام اجتماعی است.

حل مشکلات بدون توجه به سرمایه اجتماعی ممکن نیست

دکتر پزشکیان افزود: دولت از ابتدای آغاز به کار خود، وحدت، انسجام و تعامل با جامعه را در صدر رویکردها، اولویت‌ها و برنامه‌های اصلی خود قرار داده است؛ چرا که حل مسائل کشور بدون افزایش سرمایه اجتماعی، تقویت اعتماد عمومی و ایجاد زمینه مشارکت همه ظرفیت‌های جامعه امکان‌پذیر نیست.

رئیس جمهور همچنین با اشاره به حضور و مشارکت گسترده بانوان در وقایع اخیر و حضور پرشور آنان در صحنه‌های اجتماعی، این نقش‌آفرینی را شایسته تقدیر دانست و بر ضرورت استفاده حداکثری از این ظرفیت در مسیر حل مسائل جامعه و رفع مشکلات محلات تأکید کرد.

پزشکیان خاطرنشان کرد: باید ظرفیت‌های موجود در جامعه، به‌ویژه ظرفیت بانوان و نهادهای دینی و اجتماعی، به شکلی هدفمند و مسئله‌محور در خدمت حل مشکلات مردم قرار گیرد و از این سرمایه اجتماعی برای ارتقای کیفیت حکمرانی و تقویت انسجام اجتماعی بهره گرفت.